
نگارستان، مجتبی احمدزاده: هفته گذشته خبري با عنوان »جراحي تومور مغزي براي اولين بار در سیرجان« منعكس شد که طی آن دكتر علي زينلي متخصص و جراح مغز و اعصاب با موفقيت يك تومور را از مغز خانم 45 ساله اي تخليه كرده بود. انجام اين جراحي منحصر به فرد آن هم براي اولين بار در تاريخ بهداشت و درمان سيرجان انگيزه اي شد تا با اين پزشك جوان و با اخلاق كه عليرغم مدت زمان نه چندان زياد حضور در سيرجان توانسته با ارايه خدمات متفاوت رضايت شهروندان و نظر مساعد بسياري از مسوولين شهري و بهداشتي و درماني را به خود جلب كند، گفتگویی داشته باشیم. دكتر علي زينلي در سال 1352 در مشهد به دنيا آمد و پس از اخذ ديپلم بلافاصله وارد دانشكده پزشكي آن شهر شد. وي پس از گذراندن دوران خدمت سربازي ...
... و طرح، وارد دوره تخصصي در رشته جراحي مغز و اعصاب در دانشگاه تبريز شد و پس از اخذ تخصص هم اكنون حدود 5 ماه است كه به سيرجان آمده و با حضور خود از اعزام بسياري از بيماران به شهرهاي ديگر جلوگيري كرده است. از دكتر زينلي كه علاقه زيادي به كارهاي تحقيقاتي و پژوهشي دارد تاكنون 8 مقاله علمي در مجلات آمريكايي و اروپايي به چاپ رسيده كه يكي از مقالاتش را در نهمين كنگره جهاني «عروق مغز» در اسلامبول تركيه ارايه كرده است. آن چه در زير مي آيد حاصل گفت و گوي ما با تنها متخصص و جراح مغز و اعصاب منطقه است كه از نظرتان مي گذرد.
¢آقاي دكتر به عنوان اولين سؤال چرا سيرجان را براي خدمت انتخاب كرديد؟
با سلام و تشكر از لطفي كه به بنده داريد. علت اين كه به سيرجان آمدم اطلاعاتي بود كه از طريق بعضي دوستان و رييس شبكه بهداشت و درمان از شهرستان سيرجان داشتم. البته ما در مقطعي بايد در مناطق محروم خدمت كنيم كه با توجه به آن اطلاعات و نزديكي فرهنگي كه مردم سيرجان با مردم خراسان دارند ترجيح دادم دوران خدمتم در مناطق محروم را در سيرجان بگذارنم.
¢قبل از آمدن به سيرجان چه تصويري از اين شهر در ذهن داشتيد و هم اكنون واقعيت موجود چه قدر با تصوير ذهني شما مطابقت دارد؟
خب! من مردم سيرجان را به عنوان مردماني با فرهنگ، خونگرم و مهمان نواز مي شناختم و از زماني هم كه به شهر شما آمدم همه اين ويژگي ها را به وضوح ديدم. شما سيرجاني ها بسيار مردم غريب نوازي هستيد و به بنده محبت زيادي داشته ايد و من خيلي راحت توانستم كار كنم و با شرايط كنار بيايم. تا الان هم كه هيچ مشكلي نداشته ام.
¢وضعيت فضاي موجود درماني، امكانات و تجهيزات پزشكي، اتاق عمل و بخش هاي مراقبت هاي ويژه (ICU) سيرجان تا چه حد پاسخگوي نياز شما براي ارايه خدمات به بيماران است؟
رشته جراحي مغز و اعصاب طوري است كه اگر شما در پيشرفته ترين بيمارستان هاي كشور هم باشيد ممكن است يك سري امكانات را در اختيار نداشته باشيد اما در سيرجان علیرغم دور بودن از مركز، امكانات قابل قبولي وجود دارد. به واقع حتی من یک سری ابزار و امکاناتی را در بیمارستانهای اینجا دیدم که تصور نمی کردم سیرجان این امکانات بالا را داشته باشد. در عين حال فكر مي كنم با آمدن دستگاه (MRI) و خريد يك سري تجهيزات اتاق عمل از قبيل ميكروسكوپ و دستگاه عكس برداري حين عمل امكان ارايه خدمات بيشتر و جلوگيري از بعضي اعزام ها به وجود آيد.
¢عمده بيماران شما اعم از اورژانسي و غيراورژانسي بيشتر از چه گروهي هستند؟
عرض كنم خدمت شما كه بيماران گروه جراحي مغز و اعصاب به دو دسته كلي تقسيم مي شوند كه دسته اول بيماران اورژانسي و غيراورژانسي و دسته دوم بيماران با مشكلات مغزي و مشكلات ستون فقرات هستند. بيماران اورژانسي به علت بالا بودن آمار تصادفات جاده اي در سيرجان اكثراً دچار ضربات مغزي و ستون فقرات هستند كه شدت ضربه در این بیماران به صورت خفيف، متوسط و شديد می باشد كه برخي به عمل و برخي ديگر به بستري نیاز دارند و برخي هم با درمان سرپايي ترخيص مي شوند. مشكلات ناشي از ضربات ستون فقرات هم كه بعضاً باعث دردهاي عضلاني و اسكلتي و يا منجر به شکستن ستون فقرات می گردد هم نياز به جراحي دارد. موارد غير اورژانسي هم بيماري هاي مختلف نظير بيماري هاي سيستم اعصاب مركزي شامل ضايعات مادرزادي مغزي، تومورهاي مغزي، تومورهاي نخاع و در ستون فقرات نيز بيماري بسيار شايع «ديسك بين مهره اي» چه در گردن و چه در كمر می باشد كه تعداد زيادي از بيماران رشته جراحي مغز و اعصاب داراي اين مشكل هستند و بيشتر مراجعات به مطب را شامل مي شود.
¢معمولاً بيماران از ديسك كمر واهمه زيادي دارند. فكر مي كنيد علت شيوع بالاي دردهاي كمر و گردن در حال حاضر چيست؟
دليل عمده اين مشكل عوض شدن شيوه زندگي مردم است كه تحرك سابق را ندارند. ديسك كمر عارضه اي است كه در سن 20 تا 50 سال رخ مي دهد بعد از 50 سال معمولاً بيماران دچار تنگي كانال نخاع مي شوند. البته بد نيست بدانيد هر ديسك كمري نياز به عمل جراحي ندارد و خیلی اوقات با درمان هاي طبي بهبود پيدا مي كند و مواردي كه نياز به عمل دارد هم حدود 90 درصد پس از عمل به بهبودي كامل مي رسد.
¢با توجه به اين كه شما تنها جراح مغز در منطقه هستيد طبيعتاً بايد سي روز ماه و به صورت 24 ساعته، آنكال و آماده باشيد، اين وضعيت را چگونه تحمل مي كنيد. آيا باعث خستگي مفرط شما نمي شود؟
صد درصد! من الان كه در خدمت شما هستم 40 روز پشت سر هم آنكال بودم يعني عملاً 40 روز نخوابيدم چون تلفن وقت و بي وقت به صدا در مي آيد. يك نفري هم كار بسيار مشكل است اگر بخواهم به مرخصي بروم كسي نيست كه به بيماران رسيدگي كند. فشار كاري هم از نظر جسمي و هم از نظر روحي بسيار زياد است مخصوصاً با ماهيت رشته جراحي مغز و اعصاب كه بيماران اغلب اورژانسي هستند و كار زيادي مي طلبد و نياز به چند بار ديدن بيمار دارد. كار مشكل است ولي چاره اي نيست و بايد با شرايط كنار آمد.
¢آقاي دكتر! طبيعتاً عدم حضور مرتب جراح مغز و اعصاب در سيرجان تاكنون مردم را ناگزير از مراجعه به ساير شهرها مي كرده. قطعاً حضور مرتب و جدي شما به طور بسيار چشمگيري در بخش اورژانس مؤثر و حيات بخش بوده اما فكر مي كنيد چقدر در تغيير نگرش مردم براي مراجعه بيماران غير اورژانسي مؤثر بوده است؟
بدون شك تأثير زيادي داشته مخصوصاً اعزام بيماران به كرمان در زماني كه بنده حضور دارم به ندرت پيش مي آيد. شايد در اين مدت 5 ماهه حضورم فقط 2 يا 3 مورد آن هم فقط به خاطر نبود يك سري امكانات تصويربرداري، به شهرهاي ديگر اعزام شده اند. تعداد مراجعين بيماران سرپايي هم به شهرهاي ديگر كاهش يافته ]با خنده[ هر چند خيلي ها بهبود نيافته اند!
¢براي اثر گذارتر شدن اين حضور چه عواملي را مؤثر مي دانيد؟
خب! آنچه كه مسلم است اين كه يك سري امكانات كه قبلاً هم گفتيم بايد تهيه شود. بعضي افراد نه به خاطر سرويس دهي پزشكي بلكه صرفاً به خاطر امكانات فضايي بهتر بيمارستان هاي شهرهاي ديگر به اين شهرها مراجعه مي كنند.
¢نقش رسانه ها را در اين خصوص چگونه ارزيابي مي كنيد؟
خيلي زياد! در واقع يكي از نکاتی كه براي من بسيار جالب بود اين بودكه مردم سيرجان فرهنگ مطالعه بالايي دارند و در اين شهر به تعداد روزهاي هفته نشريه چاپ مي شود و مردم هم با دقت، تمام مطالب نشريات را مطالعه مي كنند. بدون شك در شهري با اين ميزان بالاي مطالعه مطبوعات، قطعاً رسانه ها نقش بسيار مهمي در اطلاع رساني به مردم ايفا مي كنند
.
¢اصولاً در مدت حضورتان در سيرجان تعامل رسانه ها با بخش بهداشت و درمان و مشخصاً با رشته و حضور خودتان را چگونه ارزيابي مي كنيد؟
خيلي خوب بوده از اوايل حضور من تا الان به صورت هفتگي مطالبي در مورد بيماري هاي مرتبط با رشته خودم را در يكي از نشريات محلي سيرجان به چاپ رساندم. سايت نظام پزشكي سيرجان هم مطالبي از بنده را منعكس كرده است. در رابطه با كارهاي جديدي كه در زمينه اقدامات درماني در شهر انجام مي شود هم رسانه ها خيلي خوب و به موقع عمل كرده اند.
¢اغلب براي ارايه خدمات پزشكي مؤثر به يك بيمار، هماهنگي و تعامل يك تيم درماني نياز است. به نظر شما آيا در سيرجان تيم مورد نظر و دلخواه در دسترس مي باشد و همكاري لازم وجود دارد؟
بله! خوشبختانه بين متخصصين اين شهر يك همكاري و تعامل بسيار خوبي وجود دارد كه اين همكاري را در كمتر شهري ديده ام. خوشبختانه از نظر امكانات بيمارستاني، پرستاري و همكاري متخصصين در سيرجان وضعيت مطلوبي وجود دارد. تا الان كه با مشكل خاصي برخورد نكرده ام. البته علم پزشكي با سرعت زيادي در حال پيشرفت است و با هر سرعتي كه امكانات را افزايش دهيم باز هم ممكن است از پيشرفت روز دنيا عقب باشيم. اما امكانات سيرجان قابل قبول است.
¢چه خاطره اي از مدت كوتاه حضور در سيرجان داريد؟
خب! در اين 5 ماهه چيزي كه براي من خيلي جالب است اين كه مردم سيرجان گرايش عجيبي به شهر يزد مخصوصاً در مسايل درماني دارند. بارها پيش آمده كه بيماران مراجعه مي كنند، مشكل خود را مي گويند، عكس ها و آزمايش ها را نشان مي دهند، معاينه مي شوند و بعد از اين كه صحبت هاي مرا گوش مي كنند مي گويند حالا يك نامه بده تا به يزد بروم. اين اعتقاد و علاقه مردم سيرجان به يزد خيلي جالب بود.
¢از دكتر صادقي چه مي دانيد؟
قبل از آمدنم به سيرجان با شخصيت ايشان آشنايي چنداني نداشتم ولي در طي اين مدت براساس شنيده ها متوجه شدم ايشان قدم هاي بزرگي را در راه بهداشت و درمان اين شهر برداشته اند و كارهاي بزرگي را انجام داده اند كه قطعاً ياد و خاطره ايشان تا ابد در ذهن مردم اين منطقه باقي خواهد بود.
¢تاكنون چند عمل جراحي انجام داده ايد؟
درست در ذهنم نيست اما فكر مي كنم عمل هايي كه انجام داده ام يا در آنها سهم داشته ام شايد به بيش از 700 عمل برسد اما از زماني كه به سيرجان آمده ام حدود 90 عمل جراحي انجام داده ام كه 50 عمل روي مغز و 40 عمل روي ستون فقرات بوده است.
¢هر چند وقت يك بار بحث رفتن شما از سيرجان مطرح مي شود اين بحث ها تا چه حد امكان عملي شدن دارد؟
بله! این مشكل وجود دارد. البته خودم از سيرجان راضي هستم و دوست دارم در اين شهر بمانم اما همه چيز در دست من نيست و شرايط را مديريت دانشگاه تعيين مي كند.
¢پس از پايان 2 سال خدمتتان در منطقه محروم چطور؟
( با خنده) شما بايد به خاطر از دست دادن چيزهاي ارزشمند نگران باشيد و حسرت بخوريد نه از دست دادن من كه ارزش زیادی ندارد. به هر حال تصميم آخر را دانشگاه كرمان و وزارت بهداشت مي گيرند.
¢با تشكر از شما اگر حرفي مانده بفرماييد؟
بدون هرگونه تعارف، از مردم قدرشناس سيرجان تشكر مي كنم كه خيلي خوب ارزش اقدام درماني انجام شده را درك مي كنند و فرهنگ بالايي دارند. از اين كه در اين مدت كوتاه به من اعتماد كرده و درمان عزيزانشان را به دست من سپرده اند از آنها سپاسگزاري مي كنم و اميدوارم حضور من در اين مدت برايشان مفيد بوده باشد.